Video results for hybridization
|
Friday, October 30, 2009
Tuesday, October 27, 2009
1980 - John Hasbrouck van Vleck died.
Vleck was an American physicist who shares the 1977 Nobel Prize in Physics with Philip Anderson and Nevill Mott for their research into the behavior of electrons in magnetic non-crystalline solids. He also proposed a model describing the electronic structure of transition metal compounds known as crystal field theory. This would eventually become the basis of ligand field theory.1968 - Lise Meitner died.
Meitner was an Austrian-Swedish physicist who discovered nuclear fission with Otto Hahn and Fritz Strassmann when they bombarded uranium with neutrons. She was the one who identified that fission had occurred after examining the data. She also discovered the first long lasting isotope of the element protactinium with Otto Hahn. Element 109, meitnerium was named in her honor.
1845 - Jean Charles Athanase Peltier died.
Antoine Maurin
Peltier was a French scientist who discovered the heating or cooling effect of a junction of two metals in a circuit is related to the electric current passing through the junction. This became known as the Peltier effect.
1827 - Marcellin Berthelot was born.
Wikimedia Commons
Berthelot was a French chemist who believed all chemical reactions depended on the action of physical forces that could be measured. He was also partly responsible for the end of the vitalism theory of organic chemistry. It was generally believed that organic compounds could only be formed from other organic sources and required some 'vital spark'. He synthesized hydrocarbons, natural fats and sugars from inorganic sources to disprove this theory. He was responsible for the Thomsen-Berthelot principle in thermochemistry that postulated chemical changes produce heat and will produce the change that generates the most heat. This theory would be modified later by Helmholtz to consider not just heat, but the reaction's free energy.
Monday, October 26, 2009
2007 - Arthur Kornberg died.
National Institutes of Health
Kornberg was an American biochemist who, with Severo Ochoa was awarded the 1959 Nobel Prize in Medicine for describing how DNA and RNA molecules replicate. He identified DNA polymerase, the enzyme that polymerizes nucleotides into DNA strands during replication.
1989 - Charles John Pedersen died.
Pedersen was an American biochemist who shares the 1987 Nobel Prize in Chemistry with Donald Cram and Jean-Marie Lehn for their research and development of host-guest chemistry. Host-guest chemistry is where two or more molecules/ions bond in unique ways due to their structure in other than covalent bonds. Pedersen's work was with the chemistry and synthesis of crown ethers or cyclic polyethers.1972 - Igor Sikorsky died.
Sikorsky was a Russian aeronautical engineering pioneer who developed the first functional helicopter and the first multi-engine airplane. He also designed the Pan-Am Clipper flying boat, the chief ocean crossing airliner of the 1930s.1959 - Far side of the Moon seen for the first time.
The Soviet space agency released a photograph of the far side of the Moon taken by the Luna 3 (Lunik 3) moon probe. Due to the Moon's synchronous rotation, where it rotates at near the same rate as it revolves around the Earth, only one side of the Moon has ever been seen. The Luna 3 probe was the first spacecraft to orbit the Moon and returned the photographs of the unseen far side.Sunday, October 25, 2009
1877 - Henry Norris Russell was born.
Russell was an American astrophysicist who is best known for the Hertzsprung-Russell diagram which shows the relationship between star brightness and spectral type. He developed a method to compute the distance to binary star systems and used the light from eclipsing binary stars to calculate their mass. He also described the coupling of electron angular momentum and spin quantum numbers known as Russell-Saunders coupling.1647 - Evangelista Torricelli died.
Torricelli was an Italian physicist who invented the mercury barometer. He was working on a method to use mercury as a pump and filled a tube with mercury and sealed one end. The other end was submerged into a basin of mercury. The mercury level in the tube dropped down and created a vacuum in the sealed end. He later discovered the level would change as atmospheric pressure changed. The non-SI pressure unit Torr was named in his honor.
1922 - Oskar Hertwig died.
The History of Biology de Erik Nordenskiöld, Ed. Knopf, 1928
Hertwig was a German biologist who was the first to determine the fusion of the nuclei of sperm and ovum cells was the beginning point of fertilization. He was investigating the transmission of hereditary information between cells when he made the discovery.
Saturday, October 24, 2009
LANTHANOIDS Mnemonic
लैला से प्यार नहि प्रेम सैया एक गुड्डी तब दिलमे होगी अगर तुम्हारी याद लू
La--Ce-Pr-Nd-Pm-Sm-Eu-Gd--Tb-Dy--- Ho--Er---Tm--- Yb-Lu
1911 - Nathaniel Wyeth was born.
Wyeth was an American mechanical engineer who is best known for the invention of the PET plastic bottle. He was looking for a plastic that could contain carbonated beverages and used polyethylene terephthalate (PET) to solve the problem. PET bottles are recyclable and widely used throughout the world for both carbonated and non-carbonated drinks.1804 - Wilhelm Eduard Weber
Wikimedia Commons
Weber was a German physicist who developed the first electromagnetic telegraph system with Carl Gauss. He also developed a system to measure electric currents and studied the magnetic field of the Earth. The SI unit of magnetic flux is named in his honor.
1632 - Antonie van Leeuwenhoek was born.
Jan Verkolje
Leeuwenhoek was a Dutch natural philosopher who is considered the "Father of Microbiology". He was the first to use the microscope to observe and describe single celled organisms, or as he called them, animalcules. He also recorded microscopic observations of bacteria, spermatozoa, the banded pattern of muscle fibers and capillary blood flow.
1601 - Tycho Brahe died.
Eduard Ender
Brahe was a Danish astronomer who developed instruments to measure the positions and motions of stars and planets before the invention of the telescope. He cataloged over 700 stars with a high degree of accuracy using a nine-foot armillary sphere and his fourteen-foot mural quadrant. He also measured the positions of the known planets which became the data his assistant Johannes Kepler used to determine his laws of planetary motion.
Friday, October 23, 2009
TEST--54--XI [nomanclature]
The following structures all have the same molecular formula: C6H14. Which of these structures represent the same molecule?
National Chemistry Week - Happy Mole Day!
Friday October 23, 2009
Avogadro's number is the number of particles in a mole of a substance. Mole Day is an unofficial chemistry holiday celebrated on a date that relates to Avogadro's number, which is approximately 6.02 x 1023. In the US this is usually October 23rd between 6:02 am and 6:02 pm. (6:02 10/23). The dates for National Chemistry Week actually are chosen so that Mole Day falls within Mole Week. Alternate observance dates for Mole Day are June 2 (6/02 in MM-DD format) and February 6 (6/02 in DD-MM format) from 10:23 AM to 10:23 PM.
Whenever you choose to celebrate it, Mole Day is a great day to think about chemistry in general and the mole in particular. Here are some Mole Day activities for you:
- Determine how much aluminum foil you would need to make a 0.5 mole aluminum sculpture. Weigh out the foil and get creative.
- Write your own mole joke. Examples of mole jokes include:
Where did Avogadro stay on is vacation? A mole-tel.
What do chemists wear when it's cold? Ther-mole underwear. - Make up a song about the mole. You should get bonus points if you make a video and upload it to YouTube.
- Determine how much water is in one mole of water. Can you drink that amount?
Element 114 Discovery Verified
Thursday October 22, 2009
The scientists at the Joint Institute for Nuclear Research in Dubna, Russia reported discovery of element 114 back in 1999, but production of an element has to be verified before it can be officially 'discovered'. Physics Today reports that researchers at the Lawrence Berkeley National Laboratory have confirmed the Russian results.
The Berkeley team fired a beam of calcium-48 ions at a target containing plutonium-242. A gas-filled mass spectrometer was used to analyze the reaction products, which included two decay chains which correlate as originating as 286114 and 287114. The procedure and results used by the Berkeley team are similar to those of the Dubna team, though the two groups obtained slightly different cross sections. The lower cross section observed by the Berkeley team could be a statistical variation or could be the result of some of the 114 nuclei overshooting the detector.
1944 - Charles Barkla died.
Nobel Prize Foundation
Barkla was an English physicist who was awarded the 1917 Nobel Prize in Physics for his research on x-ray transmission though matter. He found that each element had its own characteristic x-ray spectra.
1920 - Tetsuya Theodore "Ted" Fujita was born.
NOAA
Fujita was a Japanese-American meteorologist who studied severe storm systems. He is best known for his Fujita scale to rate the severity of tornadoes. This scale measures tornado intensity and relates wind speed to the amount of damage the tornado causes. He is also known for the discovery of microbursts. These powerful, short-lived bursts of air are caused by a downdraft of air that pushes outward at the ground level.
1908 - Ilya Mikhaylovich Frank was born.
Idaho National Labs/DOE
Frank was a Soviet physicist and shared the 1958 Nobel Prize in Physics with Pavel A. Cherenkov and Igor Y. Tamm for the discovery and theoretical explanation of cherenkov radiation. Cherenkov radiation has a distinctive blue glow and is formed with charged particles pass through a medium where the speed of light is less than the speed the particles are moving. This discovery opened new methods of measuring the speed of relativistic particles in nuclear physics.
1905 - Felix Bloch was born.
Stanford University / Courtesy Stanford News Service
Bloch was a Swiss physicist who shares the 1952 Nobel Prize in Physics with Edward Mills Purcell for their independent discovery of nuclear magnetic resonance (NMR). Bloch discovered NMR while investigating the magnetic properties of atomic nuclei. He also served as the first director of the European high-energy laboratory, CERN.
1875 - Gilbert Newton Lewis was born.
Lawrence Berkeley National Laboratory
Lewis was an American chemist who discovered the produced the valence bond theory and introduced Lewis dot structures to chemistry. He also postulated the electron pair relationship of acids and bases that is known as the Lewis theory of acids and bases. He produced the first samples of deuterium and isolated heavy water.
1986 - Edward Adelbert Doisy died.
Todd Helmenstine
Doisy was an American biochemist who was awarded half the 1943 Nobel Prize in Medicine for the discovery of the chemistry of vitamin K. Vitamin K was discovered by Henrik Dam, who received the other half the the Nobel Prize, and Doisy isolated two different forms of the vitamin, determined their structures and synthesized them. Vitamin K is used in surgery and medicine to promote blood clotting. Doisy also isolated the sex hormones estrone, estriol, and estradiol.
‘टीस’चा दर्जा मात्र उंच भला!
गुरुवार, २२ ऑक्टोबर २००९
प्रा. प्रवीण घोडेस्वार - gpraveen18feb@gmail.com
भारतात उच्च शिक्षणाच्या ज्या काही मोजक्या दर्जेदार इन्स्टिटय़ूटस् आहेत त्यात ‘टीआयएसएस’ किंवा ‘टीस’ अग्रस्थानी आहे. येथील प्रवेश परीक्षाच अर्जदार विद्यार्थ्यांच्या बुद्धीचा कस पाहणारी असते. देशभरातल्या विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीमुळे भिन्न- भिन्न भाषक व सांस्कृतिक वातावरणाची ओळख, नावीन्यपूर्ण अध्यापन पद्धती, विद्यार्थ्यांमधल्या क्षमतांना पुरेपूर संधी आणि अनुभव समृद्ध करणारा फिल्ड एक्स्पिरिअन्स ही गुणवैशिष्टय़ेच ‘टीस’ला उच्च दर्जा देणारी आहेत.
टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था अर्थात टाटा इन्स्टिटय़ूट ऑफ सोशल सायन्सेस- ‘टीआयएसएस’ किंवा ‘टीस’ हे विद्यापीठ अनुदान आयोग आणि भारत सरकारचे अनुदानप्राप्त आशिया खंडात नावाजलेले स्वायत्त विद्यापीठ (demeed university) आहे. स्वातंत्र्यपूर्व काळात म्हणजे सन १९३६ मध्ये स्थापन झालेली ही इन्स्टिटय़ूट देशातच नव्हे तर परदेशातही आपला लौकिक राखून आहे. समाजकार्याचं व्यावसायिक शिक्षण (professional education) देणारी ही आशिया खंडातली पहिली संस्था. ‘सर दोराबजी स्कूल ऑफ सोशल वर्क’ या नावानं अस्तित्वात आलेल्या या संस्थेने देशाच्या शैक्षणिक विकासात दिलेलं योगदान हा खरं तर स्वतंत्र लेखनाचा विषय आहे. सन २००९-२०१० या शैक्षणिक वर्षांसाठी ‘टीआयएसएस’ची प्रवेश प्रक्रिया प्रारंभ झालेली आहे. या इन्स्टिटय़ूटमध्ये कार्यान्वित असलेल्या विविध पदव्युत्तर पदवी शिक्षणक्रमांची थोडक्यात माहिती करून घेऊ या.
‘टीआयएसएस’मध्ये सध्या सहा विद्याशाखा (schools) आणि चार स्वतंत्र केंद्रांमार्फत एकूण १६ पदव्युत्तर पदवी शिक्षणक्रम राबविले जातात. हे सर्व अत्यंत उच्च दर्जाचे व्यावसायिक शिक्षणक्रम असून सध्याच्या सामाजिक परिस्थितीशी आणि जागतिक परिप्रेक्ष्याला सुसंगत अशी त्यांची रचना केलेली आहे. या सर्व शिक्षणक्रमांचा कालावधी दोन वर्षे असून त्यांची नावं खालीलप्रमाणे-
१) सोशल वर्क
२) डिसॅबिलीटी स्टडीज अॅण्ड अॅक्शन
३) डेव्हलपमेंट स्टडीज
४) एज्युकेशन (एलेमेंट्री)
५) काऊन्सेलिंग
६) वीमेन्स स्टडीज
७) ह्य़ुमन रीसोर्सेस मॅनेजमेंट अॅण्ड लेबर रिलेशन्स
८) सोशल एंटरप्रेअरनरशिप
९) ग्लोबलायझेशन अॅण्ड लेबर
१०) पब्लिक हेल्थ- हेल्थ पॉलिसी- इकॉनॉमिक्स अॅण्ड फिनान्स
११) पब्लिक हेल्थ- सोशल एपीडीमोलॉजी
१२) हेल्थ अॅडमिनिस्ट्रेशन
१३) हॉस्पिटल अॅडमिनिस्ट्रेशन
१४) हॅबीटॅट पॉलिसी अॅण्ड प्रॅक्टीस
१५) डिझास्टर मॅनेजमेंट
१६) मीडिया अॅण्ड कल्चरल स्टडीज
कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची कोणत्याही विद्याशाखेची पदवी प्राप्त उमेदवार या शिक्षणक्रमांच्या प्रवेशासाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत, ज्या विद्यार्थ्यांना १२ जून २०१० पर्यंत त्यांच्या पदवी परीक्षेचे निकाल प्राप्त होणार असतील असे पदवीच्या शेवटच्या वर्षांत शिकणारे विद्यार्थीही प्रवेश अर्ज सादर करू शकतात. मात्र ‘एम.ए. इन एज्युकेशन- एलेमेन्ट्री’साठी प्रवेश घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी १५ मे २०१० पर्यंत पदवी परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी. वैद्यकीय विद्याशाखेच्या विद्यार्थ्यांनी अंतिम परीक्षा उत्तीर्ण होऊन त्यांचा intership कालावधी १२ जून २०१० पर्यंत पूर्ण झालेला असावा.
या शिक्षणक्रमांच्या प्रवेशासाठी भारतातल्या विविध शहरांमध्ये प्रवेश परीक्षा घेतली जाते. महाराष्ट्रात मुंबई, पुणे व नागपूर येथे ही परीक्षा घेतली जाईल. अपवादात्मक परिस्थितीत एखादे परीक्षा केद्र कार्यान्वित न झाल्यास अर्जदारास जवळच्या केंद्रावर परीक्षा देता येईल. एक अर्जदार वरीलपैकी जास्तीत- जास्त तीन शिक्षणक्रमांसाठी प्रवेशअर्ज सादर करू शकतो. माहितीपुस्तिकेसह प्रवेश अर्जाचे शुल्क प्रती शिक्षणक्रमासाठी रु. ७५०/- असून त्यासाठी ‘टाटा इन्स्टिटय़ूट ऑफ सोशल सायन्सेस’ या नावाने मुंबई येथे देय असलेला डी. डी. काढवा लागेल. शिक्षणक्रमाची माहिती आणि प्रवेश अर्ज इन्स्टिटय़ूटच्या www.tiss.edu या संकेत स्थळावरही उपलब्ध आहे. तसेच प्रवेश अर्ज शुल्काचा डी.डी. सह विनंतीपत्र पाठविल्यास पोस्टानेही उपलब्ध करून घेता येईल.
शिवाय इन्स्टिटय़ूटच्या कॅश काऊन्टरवरूनही प्रत्यक्ष जाऊन प्रवेशअर्ज प्राप्त करता येईल. ज्या बेरोजगार एससी/ एसटी अर्जदारांच्या पालकांचे उत्पन्न २००८-०९ या आर्थिक वर्षांत एक लाखापेक्षा कमी आहे अशांना जातीच्या व उत्पन्नाच्या दाखल्याची प्रमाणित प्रत सादर केल्यास माहितीपुस्तकेसह प्रवेशअर्ज विनाशुल्क प्राप्त होईल. अर्ज पोहोचण्याची प्रक्रिया सुरळीत नि सुलभ होण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज सादर करणे हिताचे आहे. प्रवेश अर्ज ऑनलाइन सादर केल्यावर त्यांची प्रिंट काढून त्यासोबत डी.डी. जोडावा आणि ‘टीआयएसएस’कडे पाठवावी.
सर्व शिक्षणक्रमांसाठी भारत सरकारच्या नियमानुसार एससी/ एसटी/ ओबीसी/ अपंग या संवर्गांसाठी आरक्षण दिले जाते. संस्थेत मोजक्या विद्यार्थ्यांसाठी वसतीगृहाची सोय आहे. पण ज्यांना या सुविधेचा लाभ होणार नाही. त्यांनी आपल्या निवासाची व्यवस्था स्वत: करावी. प्रवेश अर्ज सादर केलेल्या सर्व एससी/एसटी/ओबीसी अर्जदारांसाठी १३ ते १५ नोव्हेंबर २००९ दरम्यान मुंबई, दिल्ली, कोलकाता व गोहाती येथे प्रवेश परीक्षेसाठीचे मोफत मार्गदर्शन प्रशिक्षणसत्र आयोजित केलं आहे.
संपूर्ण भरलेले प्रवेशअर्ज २३ ऑक्टोबर ०९ पर्यंत टीआयएसएसच्या मुंबई येथील पत्त्यावर पोहोचायला हवेत. प्रवेश परीक्षा रविवार, १३ डिसेंबर २००९ रोजी वर उल्लेख केलेल्या केंद्रांवर घेण्यात येईल. अधिक तपशिलासाठी www.tiss.edu या संकेत स्थळावर किंवा ०२२- २५५२५२६२ ते ६५ या क्रमांकांवर कार्यालयीन वेळेत संपर्क साधावा.
मानवविद्या, सामाजिकशास्त्रे, सार्वजनिक आरोग्य, मनुष्यबळ विकास यासारख्या क्षेत्रांत उज्ज्वल करीअर करण्यासाठी ‘टीआयएसएस’मधल्या शिक्षणाला तोड नाही. अत्यंत व्यासंगी, कुशाग्र अध्यापकवृंद, नावीन्यपूर्ण अध्यापन पद्धती, विद्यार्थी- अध्यापकांचं समानतेचं नातं, विद्यार्थ्यांमधल्या क्षमतांना पुरेपूर संधी देणारं वातावरण, समृद्ध करणारा फिल्ड एक्सपीअरिन्स, इन्स्टिटय़ूटमध्ये सुरू असलेल्या विविध संशोधन प्रकल्पांचा प्रत्यक्ष- अप्रत्यक्ष लाभ, विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना, नेतृत्वक्षमतेला वाव देणारे विविध उपक्रम, देशभरातल्या विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीमुळे भिन्न- भिन्न भाषक व सांस्कृतिक वातावरणाची ओळख होण्याची संधी यासारख्या गुणवैशिष्टय़ांमुळे येथे शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या एकूणच व्यक्तिमत्त्वामध्ये आमूलाग्र बदल होतो. हे मी स्वत: या इन्स्टिटय़ूटचा माजी विद्यार्थी असल्याने खात्रीने सांगू शकतो. येथील प्रवेश परीक्षा अर्जदाराच्या बुद्धीचा कस पाहणारी असते. भारतात उच्च शिक्षणाच्या ज्या काही मोजक्या दर्जेदार इन्स्टिटय़ूटस् आहेत त्यात ‘टीआयएसएस’ अग्रस्थानी आहे. आयआयटी, आयआयएमप्रमाणेच ‘टीस’ चा दर्जाही तेवढाच उंच आहे. येथे प्रवेश घेऊ इच्छिणाऱ्या सर्व अर्जदारांना शुभेच्छा!
गुरुवार, २२ ऑक्टोबर २००९
प्रा. प्रवीण घोडेस्वार - gpraveen18feb@gmail.com
भारतात उच्च शिक्षणाच्या ज्या काही मोजक्या दर्जेदार इन्स्टिटय़ूटस् आहेत त्यात ‘टीआयएसएस’ किंवा ‘टीस’ अग्रस्थानी आहे. येथील प्रवेश परीक्षाच अर्जदार विद्यार्थ्यांच्या बुद्धीचा कस पाहणारी असते. देशभरातल्या विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीमुळे भिन्न- भिन्न भाषक व सांस्कृतिक वातावरणाची ओळख, नावीन्यपूर्ण अध्यापन पद्धती, विद्यार्थ्यांमधल्या क्षमतांना पुरेपूर संधी आणि अनुभव समृद्ध करणारा फिल्ड एक्स्पिरिअन्स ही गुणवैशिष्टय़ेच ‘टीस’ला उच्च दर्जा देणारी आहेत.
टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था अर्थात टाटा इन्स्टिटय़ूट ऑफ सोशल सायन्सेस- ‘टीआयएसएस’ किंवा ‘टीस’ हे विद्यापीठ अनुदान आयोग आणि भारत सरकारचे अनुदानप्राप्त आशिया खंडात नावाजलेले स्वायत्त विद्यापीठ (demeed university) आहे. स्वातंत्र्यपूर्व काळात म्हणजे सन १९३६ मध्ये स्थापन झालेली ही इन्स्टिटय़ूट देशातच नव्हे तर परदेशातही आपला लौकिक राखून आहे. समाजकार्याचं व्यावसायिक शिक्षण (professional education) देणारी ही आशिया खंडातली पहिली संस्था. ‘सर दोराबजी स्कूल ऑफ सोशल वर्क’ या नावानं अस्तित्वात आलेल्या या संस्थेने देशाच्या शैक्षणिक विकासात दिलेलं योगदान हा खरं तर स्वतंत्र लेखनाचा विषय आहे. सन २००९-२०१० या शैक्षणिक वर्षांसाठी ‘टीआयएसएस’ची प्रवेश प्रक्रिया प्रारंभ झालेली आहे. या इन्स्टिटय़ूटमध्ये कार्यान्वित असलेल्या विविध पदव्युत्तर पदवी शिक्षणक्रमांची थोडक्यात माहिती करून घेऊ या.
‘टीआयएसएस’मध्ये सध्या सहा विद्याशाखा (schools) आणि चार स्वतंत्र केंद्रांमार्फत एकूण १६ पदव्युत्तर पदवी शिक्षणक्रम राबविले जातात. हे सर्व अत्यंत उच्च दर्जाचे व्यावसायिक शिक्षणक्रम असून सध्याच्या सामाजिक परिस्थितीशी आणि जागतिक परिप्रेक्ष्याला सुसंगत अशी त्यांची रचना केलेली आहे. या सर्व शिक्षणक्रमांचा कालावधी दोन वर्षे असून त्यांची नावं खालीलप्रमाणे-
१) सोशल वर्क
२) डिसॅबिलीटी स्टडीज अॅण्ड अॅक्शन
३) डेव्हलपमेंट स्टडीज
४) एज्युकेशन (एलेमेंट्री)
५) काऊन्सेलिंग
६) वीमेन्स स्टडीज
७) ह्य़ुमन रीसोर्सेस मॅनेजमेंट अॅण्ड लेबर रिलेशन्स
८) सोशल एंटरप्रेअरनरशिप
९) ग्लोबलायझेशन अॅण्ड लेबर
१०) पब्लिक हेल्थ- हेल्थ पॉलिसी- इकॉनॉमिक्स अॅण्ड फिनान्स
११) पब्लिक हेल्थ- सोशल एपीडीमोलॉजी
१२) हेल्थ अॅडमिनिस्ट्रेशन
१३) हॉस्पिटल अॅडमिनिस्ट्रेशन
१४) हॅबीटॅट पॉलिसी अॅण्ड प्रॅक्टीस
१५) डिझास्टर मॅनेजमेंट
१६) मीडिया अॅण्ड कल्चरल स्टडीज
कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची कोणत्याही विद्याशाखेची पदवी प्राप्त उमेदवार या शिक्षणक्रमांच्या प्रवेशासाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत, ज्या विद्यार्थ्यांना १२ जून २०१० पर्यंत त्यांच्या पदवी परीक्षेचे निकाल प्राप्त होणार असतील असे पदवीच्या शेवटच्या वर्षांत शिकणारे विद्यार्थीही प्रवेश अर्ज सादर करू शकतात. मात्र ‘एम.ए. इन एज्युकेशन- एलेमेन्ट्री’साठी प्रवेश घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी १५ मे २०१० पर्यंत पदवी परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी. वैद्यकीय विद्याशाखेच्या विद्यार्थ्यांनी अंतिम परीक्षा उत्तीर्ण होऊन त्यांचा intership कालावधी १२ जून २०१० पर्यंत पूर्ण झालेला असावा.
या शिक्षणक्रमांच्या प्रवेशासाठी भारतातल्या विविध शहरांमध्ये प्रवेश परीक्षा घेतली जाते. महाराष्ट्रात मुंबई, पुणे व नागपूर येथे ही परीक्षा घेतली जाईल. अपवादात्मक परिस्थितीत एखादे परीक्षा केद्र कार्यान्वित न झाल्यास अर्जदारास जवळच्या केंद्रावर परीक्षा देता येईल. एक अर्जदार वरीलपैकी जास्तीत- जास्त तीन शिक्षणक्रमांसाठी प्रवेशअर्ज सादर करू शकतो. माहितीपुस्तिकेसह प्रवेश अर्जाचे शुल्क प्रती शिक्षणक्रमासाठी रु. ७५०/- असून त्यासाठी ‘टाटा इन्स्टिटय़ूट ऑफ सोशल सायन्सेस’ या नावाने मुंबई येथे देय असलेला डी. डी. काढवा लागेल. शिक्षणक्रमाची माहिती आणि प्रवेश अर्ज इन्स्टिटय़ूटच्या www.tiss.edu या संकेत स्थळावरही उपलब्ध आहे. तसेच प्रवेश अर्ज शुल्काचा डी.डी. सह विनंतीपत्र पाठविल्यास पोस्टानेही उपलब्ध करून घेता येईल.
शिवाय इन्स्टिटय़ूटच्या कॅश काऊन्टरवरूनही प्रत्यक्ष जाऊन प्रवेशअर्ज प्राप्त करता येईल. ज्या बेरोजगार एससी/ एसटी अर्जदारांच्या पालकांचे उत्पन्न २००८-०९ या आर्थिक वर्षांत एक लाखापेक्षा कमी आहे अशांना जातीच्या व उत्पन्नाच्या दाखल्याची प्रमाणित प्रत सादर केल्यास माहितीपुस्तकेसह प्रवेशअर्ज विनाशुल्क प्राप्त होईल. अर्ज पोहोचण्याची प्रक्रिया सुरळीत नि सुलभ होण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज सादर करणे हिताचे आहे. प्रवेश अर्ज ऑनलाइन सादर केल्यावर त्यांची प्रिंट काढून त्यासोबत डी.डी. जोडावा आणि ‘टीआयएसएस’कडे पाठवावी.
सर्व शिक्षणक्रमांसाठी भारत सरकारच्या नियमानुसार एससी/ एसटी/ ओबीसी/ अपंग या संवर्गांसाठी आरक्षण दिले जाते. संस्थेत मोजक्या विद्यार्थ्यांसाठी वसतीगृहाची सोय आहे. पण ज्यांना या सुविधेचा लाभ होणार नाही. त्यांनी आपल्या निवासाची व्यवस्था स्वत: करावी. प्रवेश अर्ज सादर केलेल्या सर्व एससी/एसटी/ओबीसी अर्जदारांसाठी १३ ते १५ नोव्हेंबर २००९ दरम्यान मुंबई, दिल्ली, कोलकाता व गोहाती येथे प्रवेश परीक्षेसाठीचे मोफत मार्गदर्शन प्रशिक्षणसत्र आयोजित केलं आहे.
संपूर्ण भरलेले प्रवेशअर्ज २३ ऑक्टोबर ०९ पर्यंत टीआयएसएसच्या मुंबई येथील पत्त्यावर पोहोचायला हवेत. प्रवेश परीक्षा रविवार, १३ डिसेंबर २००९ रोजी वर उल्लेख केलेल्या केंद्रांवर घेण्यात येईल. अधिक तपशिलासाठी www.tiss.edu या संकेत स्थळावर किंवा ०२२- २५५२५२६२ ते ६५ या क्रमांकांवर कार्यालयीन वेळेत संपर्क साधावा.
मानवविद्या, सामाजिकशास्त्रे, सार्वजनिक आरोग्य, मनुष्यबळ विकास यासारख्या क्षेत्रांत उज्ज्वल करीअर करण्यासाठी ‘टीआयएसएस’मधल्या शिक्षणाला तोड नाही. अत्यंत व्यासंगी, कुशाग्र अध्यापकवृंद, नावीन्यपूर्ण अध्यापन पद्धती, विद्यार्थी- अध्यापकांचं समानतेचं नातं, विद्यार्थ्यांमधल्या क्षमतांना पुरेपूर संधी देणारं वातावरण, समृद्ध करणारा फिल्ड एक्सपीअरिन्स, इन्स्टिटय़ूटमध्ये सुरू असलेल्या विविध संशोधन प्रकल्पांचा प्रत्यक्ष- अप्रत्यक्ष लाभ, विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना, नेतृत्वक्षमतेला वाव देणारे विविध उपक्रम, देशभरातल्या विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीमुळे भिन्न- भिन्न भाषक व सांस्कृतिक वातावरणाची ओळख होण्याची संधी यासारख्या गुणवैशिष्टय़ांमुळे येथे शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या एकूणच व्यक्तिमत्त्वामध्ये आमूलाग्र बदल होतो. हे मी स्वत: या इन्स्टिटय़ूटचा माजी विद्यार्थी असल्याने खात्रीने सांगू शकतो. येथील प्रवेश परीक्षा अर्जदाराच्या बुद्धीचा कस पाहणारी असते. भारतात उच्च शिक्षणाच्या ज्या काही मोजक्या दर्जेदार इन्स्टिटय़ूटस् आहेत त्यात ‘टीआयएसएस’ अग्रस्थानी आहे. आयआयटी, आयआयएमप्रमाणेच ‘टीस’ चा दर्जाही तेवढाच उंच आहे. येथे प्रवेश घेऊ इच्छिणाऱ्या सर्व अर्जदारांना शुभेच्छा!
दुग्धालय विकास तंत्रज्ञान
गुरूवार, २२ ऑक्टोबर २००९
पुष्कर मुंडले - ९९६९४६३६१०
दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थाच्या कार्यात उत्कृष्ट आणि अधिक प्राविण्याने उत्पादन करण्यासाठी तसेच त्यात सुधारणा घडवून आणण्यासाठी शास्त्रज्ञ आणि तंत्रज्ञ यांचे दुग्धालय विकासात मह्त्त्वाचे स्थान असते. विशेषत: दुग्धालय तंत्रज्ञांना नव्या आणि सुधारित उत्पादन टिकाऊपणा आणि दूध, चीज आणि अन्य दुग्धजन्य पदार्थाच्या वापरासाठी सूक्ष्मजंतूशास्त्र, दुग्धालय रसायन, दुग्धालय अभियांत्रिकी आणि दुग्धालयाचे अर्थशास्त्र यांच्या उच्चतत्त्वावर भर द्यावा लागतो. दुग्धतंत्रज्ञ दुग्धउत्पादन वाढविण्यासाठी अधिक दूध देऊ शकणाऱ्या गाईंची निवड आणि त्यांच्या योग्य पोषणासाठी आवश्यक ती आरोग्यसेवा, गाईची वाढ, गाईचा पान्हा आणि एकूणच गुरांचे शरीरशास्त्र यांचा अभ्यास करतात. उत्पादित केलेल्या दुधाची संख्या, दर्जा आणि आहारातील मूल्य यासाठी हे तंत्रज्ञ विविध प्रकारच्या गाईगुरांच्या जाती आणि वातावरण यांचा तुलनात्मक अभ्यास करून मांडतात. गाई-म्हशींच्या प्रजोत्पादनावर, त्यांना द्यायच्या आहारावर तसेच दुग्धालय विकासाच्या व्यवस्थापनावर त्यांचे संशोधन चालते.
कोणे एके काळी दुधाला पृथ्वीतलावरलं अमृत समजलं जायचं इतकं ते दुष्प्राप्य असायचं. सरकारी दुधाचं कार्ड मिळवणं हासुद्धा एक शौर्याचाच भाग असायचा. पण त्यानंतर भारतीय शेतकी व्यवसायात एक विलक्षण मन्वंतर घडून आलं. शेतकऱ्यांना उपलब्ध साधनसामग्रीतून अत्याधुनिक पद्धतीनं अधिक उत्पादन कसं मिळवायचं याचं ज्ञान प्राप्त झालं. नवनवीन संशोधन झालं आणि ते दूरदर्शनद्वारे तात्काळ खेडय़ापाडय़ात पोहोचलं. जेनेटिक इंजिनीयरिंगसारखं शास्त्र विकसित झालं आणि त्यातूनच दुभत्या जनावरांची दूधक्षमता इतकी वाढत गेली की, त्यांना ‘दूध उत्पादन करणारी यंत्र’ असं संबोधलं जाऊ लागलं. अशी रीतीने प्रत्यही वाढत जाणारं उत्पादन योग्य रीतीने वितरित व्हावं, किमान त्याचा नाश होऊ नये म्हणून दूधउत्पादकांना ठिकठिकाणी शीतगृहे कार्यरत ठेवावी लागली आहेत. अजून यासाठी लागणारी वीज पुरेशी नसल्याचा अनुभव आहेच. यासाठी येत्या काही वर्षांत ‘सोलर एनर्जी’ विकसित होणार आहे अशी चिन्हे आहेत.
दुग्धतंत्रज्ञानात दुधाच्या निर्मितीपासून ते सेवनापर्यंत सर्व प्रक्रियांचा समावेश होतो. तसेच प्रोसेसिंग, पॅकेजिंग, ट्रान्सपोर्ट आणि फिजिकल डिस्ट्रिब्युशन यांचा समावेश होतो. दुग्धतंत्रज्ञान हे जैवरसायनशास्त्र, जीवाणूशास्त्र, रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र, अभियांत्रिकी, पोषणशास्त्र यांवर आधारित असून त्यात अभियांत्रिकीची तत्त्वं वापरली जातात. दुधाची नासाडी रोखणे, गुणवत्ता सुधारणे, शेल्फ लाइफ वाढवणे आणि माणसांच्या सेवनासाठी ते चविष्ट व सुरक्षित बनवणे आणि चीज व इतर दुग्धजन्य पदार्थ तयार करण्यासाठी ही तत्त्वं वापरली जातात. दुग्धशास्त्रज्ञ पुनरुत्पादनशास्त्राचा लॅक्टेशनचा अभ्यास करतात आणि दुग्धजन्य वाणांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी कार्यक्रम आखतात. विविध प्रकारच्या अन्नावर व निर्माण केलेल्या दुधाच्या प्रमाणावर, गुणवत्तेवर व पोषण मूल्यावर होणाऱ्या वातावरणाचे परिणाम निश्चित करण्यासाठी प्रयोग करतात. ते वाणांवर, अन्नावर संशोधन करतात आणि दुग्धजन्य पशूंचे व्यवस्थापन करतात. एका मोठय़ा विस्कळीत उद्योगापासून आता विस्तृत संघटित उद्योगात दुग्धशास्त्र या गुंतागुंतीच्या क्षेत्राचं रूपांतर झालं आहे आणि म्हणूनच या क्षेत्रात प्रशिक्षित मनुष्यबळाची मोठी मागणी आहे.
कामाचे स्वरूप/ वातावरण : हे कार्य आवश्यकतेनुसार शास्त्रीय पद्धतीचे आणि संशोधन क्षेत्रातील किंवा प्रात्यक्षिकांवर आधारलेले असते. दूधशेतीमध्ये दुग्ध आणि दुग्धजन्य पदार्थ यांच्यामध्ये उपलब्ध असलेल्या सुविधांमुळे यात स्वारस्य असलेल्यांसाठी खूपच काम असते. या क्षेत्रातील संशोधन आणि सुधारणा यांच्या कार्यपद्धतीत खूपच आव्हानात्मक काम आहे. दुग्धालय विकास तंत्रज्ञ आणि शास्त्रज्ञ यांच्या तसेच अगणित तंत्रज्ञ आणि व्यवस्थापनातील धुरिणांच्या सामुदायिक संघाच्या कर्तृत्वामुळे एकात्मिक दुग्ध सुधारणाच्या जगतातील ऑपरेशन फ्लड प्रोग्रॅम म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कार्यामुळे मुळात आखलेल्या रूपरेषेनुसार ध्येयपूर्ती झाली आहे. या कार्यात शासकीय तसेच खासगी क्षेत्रातील असे संमिश्र स्वरूपातील संस्थांमध्ये काम करण्याची ऐच्छिक मुभा आहे. त्यामुळे कार्यपद्धतीत अटी आणि शर्ती जरी वेगवेगळ्या असल्या तरी कार्यपद्धती एकच असते.
कौशल्य-पसंती/ मनाचा कल : दुग्धालय विकास क्षेत्रात पदार्पण करणाऱ्या इच्छुकांमध्ये नव्या कार्यपद्धतीचे आणि सुधारणांचे स्वागत करणारा, सहनशीलता बाळगण्याचा स्वभाव असलेल्या, चिकाटी अंगी बाळगणारा, समूहामध्ये कार्यात कौशल्य साधू शकणारा मूलतत्त्व असा मनाचा कल हवा. संशोधन क्षेत्रातील व्यक्तींना तर प्रदीर्घ काळ काम करीत असताना एकांडय़ा शिलेदाराप्रमाणे कार्याचा पाठपुरावा करण्याची सामथ्र्यशीलता हवी.
प्रशिक्षण : शास्त्र शाखेतील (फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि मॅथेमॅटिक्स) प्लस टू पूर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना दुग्ध तंत्रज्ञानाचा ४ वर्षांचा प्रशिक्षण कार्यक्रम खुला आहे. सर्वाधिक बाबतीत निवडप्रक्रियेत फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि मॅथेमॅटिक्समध्ये प्रवेश चाचणी द्यावी लागते. कृषी आणि संबंधित पशुवैद्यकीय शास्त्र तसेच नॅशनल प्लॅण्टेड स्कॉलरशिपच्या प्रदानासाठी पदवी न घेतलेल्यांसाठी दि इंडियन कौन्सिल ऑफ अॅग्रीकल्चरल रिसर्च (कउअफ) या राष्ट्रीय स्तरावरील स्वायत्त शिखर संस्थेतर्फे प्रवेश देण्यात येतो. प्रांतीय कृषी विद्यापीठे, मध्यवर्ती कृषी विद्यापीठ इम्फाल (मणीपूर) येथील एकूण १५ टक्के जागा भरण्यासाठी, तसेच ठऊफक कर्नाल (हरियाणा) येथील १०० टक्के जागा भरण्यासाठी प्रवेश परीक्षा घेतल्या जातात.
दूध आणि दुग्धजन्य उत्पादनांची प्रक्रिया, दर्जा नियंत्रण आणि दुग्धालय विकासाच्या प्रक्रियेची उपकरणे यातील तंत्रशुद्ध प्रशिक्षणासाठी बी. टेक, डेअरी टेक अभ्यासक्रमाची सोय उपलब्ध आहे. डेअरी मायक्रोबायोलॉजी/ केमिस्ट्री/ अॅनिमल बायोकेमिस्ट्री/ बायोटेक्नॉलॉजी/ डेअरी इकॉनॉमिक्स अशांसारख्या विषयांमध्ये स्पेशालिस्ट होण्यासाठी मास्टर्स डिग्री कोर्समध्ये तरतूद आहे. १२ वी विज्ञान शाखेतील शिक्षण पूर्ण झाल्यावर दुग्धतंत्रज्ञान अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थी पात्र ठरतो. पदवीनंतर स्पेशलायझेशनकरिता पदव्युत्तर शिक्षण घेता येते. दुग्धतंत्रज्ञानाशिवाय प्युअर सायन्स, कृषी, पशुवैद्यकीय शास्त्र, प्राणिशास्त्र, अभियांत्रिकी, गृहशास्त्र यांतील ५५ टक्केसह पदवी असलेले पदव्युत्तर अभ्यासक्रम घेऊ शकतात.
भवितव्य/ स्थाननिश्चिती : मानवी बुद्धिमत्तेच्या जोरावर निसर्ग आपल्याला दोन्ही करांनी द्यायला सिद्ध झाला आहे. त्याला सामोरं जाणं सर्वस्वी नव्या पिढीच्या हाती आहे. शिवाय इंटरनेटमुळे जग आता आपल्या दिवाणखान्यात येऊन ठेपलं आहे. या सर्वाचा आनंदानं स्वीकार करून परिश्रमांची जोड दिली, तर आजूबाजूचा आसमंत सुजलाम् सुफलाम् व्हायला वेळ लागणार नाही.
दुग्धतंत्रज्ञानातील अभ्यासक्रम
चालवणाऱ्या संस्था:
अभ्यासक्रम : बी.एस्सी. दुग्धतंत्रज्ञान.
पात्रता : १० + २ भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र व गणित यांसह.
कालावधी : ४ वर्षे
संस्था : कॉलेज ऑफ डेअरी टेक्नॉलॉजी, कृषकनगर, लबंधी, रायपूर- ४९२०१२,
मध्य प्रदेश (१० + २ पीसीएम ५५ टक्केंसह)
फॅकल्टी ऑफ वेटर्नरी सायन्स अॅण्ड अॅनिमल सायन्स, पी.ओ. कृषी विश्वविद्यालय,
नादिया- ७४१२५२ पश्चिम बंगाल
(१० + २ विज्ञान शाखा)
संजय गांधी इन्स्टिटय़ूट ऑफ डेअरी टेक्नॉलॉजी
राजेंद्र अॅग्रिकल्चरल विद्यापीठ, पी. ओ. धेलवन, लोहियानगर, पाटना- ८०००२०
(१० + २ किंवा पीसीएम व इंग्रजीत समकक्ष,
४ वर्षे ६ महिने)
गुरूवार, २२ ऑक्टोबर २००९
पुष्कर मुंडले - ९९६९४६३६१०
दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थाच्या कार्यात उत्कृष्ट आणि अधिक प्राविण्याने उत्पादन करण्यासाठी तसेच त्यात सुधारणा घडवून आणण्यासाठी शास्त्रज्ञ आणि तंत्रज्ञ यांचे दुग्धालय विकासात मह्त्त्वाचे स्थान असते. विशेषत: दुग्धालय तंत्रज्ञांना नव्या आणि सुधारित उत्पादन टिकाऊपणा आणि दूध, चीज आणि अन्य दुग्धजन्य पदार्थाच्या वापरासाठी सूक्ष्मजंतूशास्त्र, दुग्धालय रसायन, दुग्धालय अभियांत्रिकी आणि दुग्धालयाचे अर्थशास्त्र यांच्या उच्चतत्त्वावर भर द्यावा लागतो. दुग्धतंत्रज्ञ दुग्धउत्पादन वाढविण्यासाठी अधिक दूध देऊ शकणाऱ्या गाईंची निवड आणि त्यांच्या योग्य पोषणासाठी आवश्यक ती आरोग्यसेवा, गाईची वाढ, गाईचा पान्हा आणि एकूणच गुरांचे शरीरशास्त्र यांचा अभ्यास करतात. उत्पादित केलेल्या दुधाची संख्या, दर्जा आणि आहारातील मूल्य यासाठी हे तंत्रज्ञ विविध प्रकारच्या गाईगुरांच्या जाती आणि वातावरण यांचा तुलनात्मक अभ्यास करून मांडतात. गाई-म्हशींच्या प्रजोत्पादनावर, त्यांना द्यायच्या आहारावर तसेच दुग्धालय विकासाच्या व्यवस्थापनावर त्यांचे संशोधन चालते.
कोणे एके काळी दुधाला पृथ्वीतलावरलं अमृत समजलं जायचं इतकं ते दुष्प्राप्य असायचं. सरकारी दुधाचं कार्ड मिळवणं हासुद्धा एक शौर्याचाच भाग असायचा. पण त्यानंतर भारतीय शेतकी व्यवसायात एक विलक्षण मन्वंतर घडून आलं. शेतकऱ्यांना उपलब्ध साधनसामग्रीतून अत्याधुनिक पद्धतीनं अधिक उत्पादन कसं मिळवायचं याचं ज्ञान प्राप्त झालं. नवनवीन संशोधन झालं आणि ते दूरदर्शनद्वारे तात्काळ खेडय़ापाडय़ात पोहोचलं. जेनेटिक इंजिनीयरिंगसारखं शास्त्र विकसित झालं आणि त्यातूनच दुभत्या जनावरांची दूधक्षमता इतकी वाढत गेली की, त्यांना ‘दूध उत्पादन करणारी यंत्र’ असं संबोधलं जाऊ लागलं. अशी रीतीने प्रत्यही वाढत जाणारं उत्पादन योग्य रीतीने वितरित व्हावं, किमान त्याचा नाश होऊ नये म्हणून दूधउत्पादकांना ठिकठिकाणी शीतगृहे कार्यरत ठेवावी लागली आहेत. अजून यासाठी लागणारी वीज पुरेशी नसल्याचा अनुभव आहेच. यासाठी येत्या काही वर्षांत ‘सोलर एनर्जी’ विकसित होणार आहे अशी चिन्हे आहेत.
दुग्धतंत्रज्ञानात दुधाच्या निर्मितीपासून ते सेवनापर्यंत सर्व प्रक्रियांचा समावेश होतो. तसेच प्रोसेसिंग, पॅकेजिंग, ट्रान्सपोर्ट आणि फिजिकल डिस्ट्रिब्युशन यांचा समावेश होतो. दुग्धतंत्रज्ञान हे जैवरसायनशास्त्र, जीवाणूशास्त्र, रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र, अभियांत्रिकी, पोषणशास्त्र यांवर आधारित असून त्यात अभियांत्रिकीची तत्त्वं वापरली जातात. दुधाची नासाडी रोखणे, गुणवत्ता सुधारणे, शेल्फ लाइफ वाढवणे आणि माणसांच्या सेवनासाठी ते चविष्ट व सुरक्षित बनवणे आणि चीज व इतर दुग्धजन्य पदार्थ तयार करण्यासाठी ही तत्त्वं वापरली जातात. दुग्धशास्त्रज्ञ पुनरुत्पादनशास्त्राचा लॅक्टेशनचा अभ्यास करतात आणि दुग्धजन्य वाणांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी कार्यक्रम आखतात. विविध प्रकारच्या अन्नावर व निर्माण केलेल्या दुधाच्या प्रमाणावर, गुणवत्तेवर व पोषण मूल्यावर होणाऱ्या वातावरणाचे परिणाम निश्चित करण्यासाठी प्रयोग करतात. ते वाणांवर, अन्नावर संशोधन करतात आणि दुग्धजन्य पशूंचे व्यवस्थापन करतात. एका मोठय़ा विस्कळीत उद्योगापासून आता विस्तृत संघटित उद्योगात दुग्धशास्त्र या गुंतागुंतीच्या क्षेत्राचं रूपांतर झालं आहे आणि म्हणूनच या क्षेत्रात प्रशिक्षित मनुष्यबळाची मोठी मागणी आहे.
कामाचे स्वरूप/ वातावरण : हे कार्य आवश्यकतेनुसार शास्त्रीय पद्धतीचे आणि संशोधन क्षेत्रातील किंवा प्रात्यक्षिकांवर आधारलेले असते. दूधशेतीमध्ये दुग्ध आणि दुग्धजन्य पदार्थ यांच्यामध्ये उपलब्ध असलेल्या सुविधांमुळे यात स्वारस्य असलेल्यांसाठी खूपच काम असते. या क्षेत्रातील संशोधन आणि सुधारणा यांच्या कार्यपद्धतीत खूपच आव्हानात्मक काम आहे. दुग्धालय विकास तंत्रज्ञ आणि शास्त्रज्ञ यांच्या तसेच अगणित तंत्रज्ञ आणि व्यवस्थापनातील धुरिणांच्या सामुदायिक संघाच्या कर्तृत्वामुळे एकात्मिक दुग्ध सुधारणाच्या जगतातील ऑपरेशन फ्लड प्रोग्रॅम म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कार्यामुळे मुळात आखलेल्या रूपरेषेनुसार ध्येयपूर्ती झाली आहे. या कार्यात शासकीय तसेच खासगी क्षेत्रातील असे संमिश्र स्वरूपातील संस्थांमध्ये काम करण्याची ऐच्छिक मुभा आहे. त्यामुळे कार्यपद्धतीत अटी आणि शर्ती जरी वेगवेगळ्या असल्या तरी कार्यपद्धती एकच असते.
कौशल्य-पसंती/ मनाचा कल : दुग्धालय विकास क्षेत्रात पदार्पण करणाऱ्या इच्छुकांमध्ये नव्या कार्यपद्धतीचे आणि सुधारणांचे स्वागत करणारा, सहनशीलता बाळगण्याचा स्वभाव असलेल्या, चिकाटी अंगी बाळगणारा, समूहामध्ये कार्यात कौशल्य साधू शकणारा मूलतत्त्व असा मनाचा कल हवा. संशोधन क्षेत्रातील व्यक्तींना तर प्रदीर्घ काळ काम करीत असताना एकांडय़ा शिलेदाराप्रमाणे कार्याचा पाठपुरावा करण्याची सामथ्र्यशीलता हवी.
प्रशिक्षण : शास्त्र शाखेतील (फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि मॅथेमॅटिक्स) प्लस टू पूर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना दुग्ध तंत्रज्ञानाचा ४ वर्षांचा प्रशिक्षण कार्यक्रम खुला आहे. सर्वाधिक बाबतीत निवडप्रक्रियेत फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि मॅथेमॅटिक्समध्ये प्रवेश चाचणी द्यावी लागते. कृषी आणि संबंधित पशुवैद्यकीय शास्त्र तसेच नॅशनल प्लॅण्टेड स्कॉलरशिपच्या प्रदानासाठी पदवी न घेतलेल्यांसाठी दि इंडियन कौन्सिल ऑफ अॅग्रीकल्चरल रिसर्च (कउअफ) या राष्ट्रीय स्तरावरील स्वायत्त शिखर संस्थेतर्फे प्रवेश देण्यात येतो. प्रांतीय कृषी विद्यापीठे, मध्यवर्ती कृषी विद्यापीठ इम्फाल (मणीपूर) येथील एकूण १५ टक्के जागा भरण्यासाठी, तसेच ठऊफक कर्नाल (हरियाणा) येथील १०० टक्के जागा भरण्यासाठी प्रवेश परीक्षा घेतल्या जातात.
दूध आणि दुग्धजन्य उत्पादनांची प्रक्रिया, दर्जा नियंत्रण आणि दुग्धालय विकासाच्या प्रक्रियेची उपकरणे यातील तंत्रशुद्ध प्रशिक्षणासाठी बी. टेक, डेअरी टेक अभ्यासक्रमाची सोय उपलब्ध आहे. डेअरी मायक्रोबायोलॉजी/ केमिस्ट्री/ अॅनिमल बायोकेमिस्ट्री/ बायोटेक्नॉलॉजी/ डेअरी इकॉनॉमिक्स अशांसारख्या विषयांमध्ये स्पेशालिस्ट होण्यासाठी मास्टर्स डिग्री कोर्समध्ये तरतूद आहे. १२ वी विज्ञान शाखेतील शिक्षण पूर्ण झाल्यावर दुग्धतंत्रज्ञान अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थी पात्र ठरतो. पदवीनंतर स्पेशलायझेशनकरिता पदव्युत्तर शिक्षण घेता येते. दुग्धतंत्रज्ञानाशिवाय प्युअर सायन्स, कृषी, पशुवैद्यकीय शास्त्र, प्राणिशास्त्र, अभियांत्रिकी, गृहशास्त्र यांतील ५५ टक्केसह पदवी असलेले पदव्युत्तर अभ्यासक्रम घेऊ शकतात.
भवितव्य/ स्थाननिश्चिती : मानवी बुद्धिमत्तेच्या जोरावर निसर्ग आपल्याला दोन्ही करांनी द्यायला सिद्ध झाला आहे. त्याला सामोरं जाणं सर्वस्वी नव्या पिढीच्या हाती आहे. शिवाय इंटरनेटमुळे जग आता आपल्या दिवाणखान्यात येऊन ठेपलं आहे. या सर्वाचा आनंदानं स्वीकार करून परिश्रमांची जोड दिली, तर आजूबाजूचा आसमंत सुजलाम् सुफलाम् व्हायला वेळ लागणार नाही.
दुग्धतंत्रज्ञानातील अभ्यासक्रम
चालवणाऱ्या संस्था:
अभ्यासक्रम : बी.एस्सी. दुग्धतंत्रज्ञान.
पात्रता : १० + २ भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र व गणित यांसह.
कालावधी : ४ वर्षे
संस्था : कॉलेज ऑफ डेअरी टेक्नॉलॉजी, कृषकनगर, लबंधी, रायपूर- ४९२०१२,
मध्य प्रदेश (१० + २ पीसीएम ५५ टक्केंसह)
फॅकल्टी ऑफ वेटर्नरी सायन्स अॅण्ड अॅनिमल सायन्स, पी.ओ. कृषी विश्वविद्यालय,
नादिया- ७४१२५२ पश्चिम बंगाल
(१० + २ विज्ञान शाखा)
संजय गांधी इन्स्टिटय़ूट ऑफ डेअरी टेक्नॉलॉजी
राजेंद्र अॅग्रिकल्चरल विद्यापीठ, पी. ओ. धेलवन, लोहियानगर, पाटना- ८०००२०
(१० + २ किंवा पीसीएम व इंग्रजीत समकक्ष,
४ वर्षे ६ महिने)
पाणी-नियोजनातील करिअर संधी : चला वर्षांजलसंधारण करू, पाणीटंचाई दूर करू..
गुरूवार, २२ ऑक्टोबर २००९
सुधीर मुकणे - ९८२१३८६६१४
‘पाणी’ ही सुंदर धरतीवरची सर्वात मौल्यवान व अनमोल ‘चीज’ आहे व त्यामुळेच इथे सजीव-सृष्टी जिवंत आहे. पाण्याशिवाय जगणे कुणालाही कदापि शक्य होणार नाही. म्हणून जीवन जगण्यास लागणाऱ्या या पाण्याला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. ईश्वराने पृथ्वीसाठी दिलेली ती सर्वोत्तम देणगी आहे व जीवनदान देणारे हे ‘पाणी’ या पृथ्वीतलावरचे एक निर्विवाद सत्य ठरले आहे.
पावसाळ्याचे चार महिने पडणाऱ्या पावसाचे पाणी संपूर्ण वर्षभर वापरून पुढच्या येणाऱ्या पावसाळ्यापर्यंत पुरवायचे असते. पाणीपुरवठय़ाचे गणित हे लोकसंख्येवर आधारित असते. कमी लोकसंख्येसाठी कमी पाणी व जास्त लोकसंख्येसाठी जास्त पाणी लागत असते; पण या पुरवठा करण्याच्या हिशेबावर वाढत जाणारी लोकसंख्या, शहरीकरण, तापमानातील वाढ, हवामान बदल इ.चा थेट परिणाम होत असल्याने दरवर्षी पडणारा मान्सून कमी-कमी होत चालला आहे व त्याचा परिणाम म्हणून सर्वत्र पाणीटंचाई झाली आहे व आजच्या अजस्त्र लोकसंख्येला पाणी साहजिकच कमी पडत आहे. त्यासाठी पडणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचे नियोजन करणे क्रमप्राप्त झाले आहे व त्याशिवाय पाण्याची पूर्तता होणे अशक्य होऊ शकते.
‘पाणी’ हे निसर्गाचे वरदान आहे. त्याला तोड नाही. आजचे ‘सायन्स’ कितीही पुढे गेले असले तरी काही गोष्टींची निर्मिती करणे आजही मनुष्याच्या आवाक्यात नाहीत त्यापैकी एक म्हणजे ‘पाण्याची निर्मिती’ लाखो रुपये खर्च करून कृत्रिम पाऊस पाडणे किंवा समुद्राचे पाणी गोडे करून पाणीपुरवठा करायला ‘भारत’ हा खूप श्रीमंत देश तर नाहीच; पण ती परवडण्यासारखीसुद्धा बाब नाही म्हणून या सर्व फंदात न पडता दरवर्षी होणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचे नियोजन व्यवस्थितरीत्या जरी करण्यात आले तरी आपण खूप काही साध्य करून पाणीटंचाईसारखी भीषण समस्या सोडवू शकतो. त्यासाठी पर्याय म्हणून आपल्याकडे ‘जलवर्षोसंधारण’ (Rain-Water Harvesting) करून जमिनीची जलधारण क्षमता वाढविता येते व ‘पाणी जिरवा, पाणी मुरवा- पाणी उपसा’ या कार्यप्रणालीचा अवलंब करून आपले जीवन पाणीटंचाईमुक्त सहजरीत्या करणे शक्य झाले आहे.
इमारतीची गच्ची, कौलं, पत्रा यावरून पडणारे पावसाचे पाणी एकत्रित करून तेथील बोअरवेलजवळ नेऊन सोडणे व त्या जमिनीत ते मुरविणे या पद्धतीला ‘जलवर्षोसंधारण किंवा रेन वॉटर हारवेस्टिंग’ म्हणतात.
भविष्याची भावी गरज व काळाची निकड असल्याने या पाणी नियोजनातील क्षेत्रात आपण काम करून त्यातून पैसा व कामाचे खरे समाधान चांगल्या प्रकारे मिळविता येऊ शकते. या पाणीनियोजनाच्या क्षेत्रांत काम करायचे- असल्यास लागणाऱ्या आवश्यक बाबी पुढीलप्रमाणे-
१) सर्वात प्रथम म्हणजे या क्षेत्रात काम करणाऱ्या व्यक्तीला पाण्याबद्दल अतिशय प्रेम व उत्कंठा असणे खूपच गरजेचे आहे. पाण्याचा अपव्यय, अतिवापर होताना ते बघून ज्यांचा जीव तळमळतो, ज्यांच्या जीवाला लागते व हिंदीमध्ये सांगायचे तर ‘वो देख के जिसका दिल जलता है।’ अशा व्यक्तिमत्त्व असलेल्या व्यक्तीच या क्षेत्रात काम करू शकतात. कारण पाण्याचे महत्त्व त्यांनी सर्वात प्रथम जाणणे आवश्यक ठरते. २) पर्यावरणाची आवड व निसर्गाकडे मनाची ओढ असल्यास या रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रात जास्त चांगल्या प्रकारे काम करता येऊ शकते. ३) ज्यांना पाण्याचे महत्त्व नीट समजले, पटले त्याच व्यक्तींकडून खरी पाण्याची किंमत दुसऱ्यांना पटवून खरी बचत करून घेता येऊ शकते. ४) या क्षेत्रात काम करून पाण्याविषयक जनजागृती करण्यासाठी मोठय़ा प्रमाणावर सोशल वर्करची आज खरंच गरज आहे तरच पाणीटंचाई दूर करणे शक्य होऊ शकते. ५) पाण्याची बचत म्हणजेच पाण्याची निर्मिती असून, भावी गरज संपन्न होऊ शकते.
पात्रता : पाणी नियोजनाच्या या रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी कमीतकमी बारावीपर्यंत शिक्षण किंवा बांधकामाचा इतर कोणताही कोर्स, तसेच सिव्हिल डिप्लोमा व डिग्री केलेल्या व्यक्ती काम करू शकतात व त्याचबरोबर बांधकाम क्षेत्रात या रेनवॉटर हारवेस्टिंगचा समावेश होत असल्याने या क्षेत्रात अनुभव असणाऱ्या व्यक्तीसुद्धा आपले नशीब आजमवू शकतात. खास अनुभव व प्रशिक्षणाची गरज नसते.
सध्या भारतामध्ये ‘सेंटर फॉर एन्व्हारमेण्ट सायन्स’(Centre for Environmental Science) नवी दिल्ली येथे एक आठवडय़ाचा कोर्स आहे, तसेच महाराष्ट्रातील मुंबई, ठाणे, पुणे, नागपूर येथे रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रातील काम करणाऱ्या संस्था, तसेच इतर खासगी कंपन्यांकडून ‘वर्क-शॉप’ व सेमिनारचे- आयोजन केले जाते. त्याबद्दलची जाहिरात व माहिती दैनिंक वृत्तपत्रांतून प्रसिद्ध केली जाते. त्यासाठी आपल्या नियमित वाचनाच्या सवयीची आवश्यकता असेल तर त्याचा नक्कीच फायदा होईल.
आज पाणी नियोजनाच्या म्हणजेच ‘रेनवॉटर हारवेस्टिंग’ किंवा जलवर्षोसंधारणाच्या क्षेत्रात १०० पैकी १० टक्के लोक कार्यरत आहेत; पण या क्षेत्राला अधिक मानवी बळाची गरज आहे. जास्तीत जास्त तरुणवर्गानी या क्षेत्रात आपले करिअर करण्याची आवश्यकता आहे. मान्सूनची सततची हेलकावणी व मनमानी पाहता पुढील काळासाठी प्रत्येक घरासाठी प्रत्येक इमारतीसाठी पाण्याचे नियोजन करणे गरजेचे झाले आहे. आजही ९० टक्के लोकांची या क्षेत्राला गरज आहे कारण प्रत्येकासाठी पाण्याचे नियोजन झाल्याशिवाय पाण्याचा प्रश्न सुटणे कठीण आहे मग त्यासाठी प्रशासनाला मदत न करणाऱ्यांविरुद्ध दंड, सक्ती व कायदे केल्याशिवाय पर्यायच नाही. मग पुढे काहीही होवो; पण पाण्याचे नियोजन व्हायलाच हवे, प्रत्येकाने करायलाच पाहिजे तेव्हाच आपण खरा ‘भारत’ १०० टक्के पाणीटंचाई मुक्त करू शकू व दुसऱ्यांसाठी जगात एक आदर्श निर्माण करू शकू! तरच पाण्याबद्दलची आत्मीयता खऱ्या अर्थाने जपली जाऊ शकेल!
गुरूवार, २२ ऑक्टोबर २००९
सुधीर मुकणे - ९८२१३८६६१४
‘पाणी’ ही सुंदर धरतीवरची सर्वात मौल्यवान व अनमोल ‘चीज’ आहे व त्यामुळेच इथे सजीव-सृष्टी जिवंत आहे. पाण्याशिवाय जगणे कुणालाही कदापि शक्य होणार नाही. म्हणून जीवन जगण्यास लागणाऱ्या या पाण्याला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. ईश्वराने पृथ्वीसाठी दिलेली ती सर्वोत्तम देणगी आहे व जीवनदान देणारे हे ‘पाणी’ या पृथ्वीतलावरचे एक निर्विवाद सत्य ठरले आहे.
पावसाळ्याचे चार महिने पडणाऱ्या पावसाचे पाणी संपूर्ण वर्षभर वापरून पुढच्या येणाऱ्या पावसाळ्यापर्यंत पुरवायचे असते. पाणीपुरवठय़ाचे गणित हे लोकसंख्येवर आधारित असते. कमी लोकसंख्येसाठी कमी पाणी व जास्त लोकसंख्येसाठी जास्त पाणी लागत असते; पण या पुरवठा करण्याच्या हिशेबावर वाढत जाणारी लोकसंख्या, शहरीकरण, तापमानातील वाढ, हवामान बदल इ.चा थेट परिणाम होत असल्याने दरवर्षी पडणारा मान्सून कमी-कमी होत चालला आहे व त्याचा परिणाम म्हणून सर्वत्र पाणीटंचाई झाली आहे व आजच्या अजस्त्र लोकसंख्येला पाणी साहजिकच कमी पडत आहे. त्यासाठी पडणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचे नियोजन करणे क्रमप्राप्त झाले आहे व त्याशिवाय पाण्याची पूर्तता होणे अशक्य होऊ शकते.
‘पाणी’ हे निसर्गाचे वरदान आहे. त्याला तोड नाही. आजचे ‘सायन्स’ कितीही पुढे गेले असले तरी काही गोष्टींची निर्मिती करणे आजही मनुष्याच्या आवाक्यात नाहीत त्यापैकी एक म्हणजे ‘पाण्याची निर्मिती’ लाखो रुपये खर्च करून कृत्रिम पाऊस पाडणे किंवा समुद्राचे पाणी गोडे करून पाणीपुरवठा करायला ‘भारत’ हा खूप श्रीमंत देश तर नाहीच; पण ती परवडण्यासारखीसुद्धा बाब नाही म्हणून या सर्व फंदात न पडता दरवर्षी होणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचे नियोजन व्यवस्थितरीत्या जरी करण्यात आले तरी आपण खूप काही साध्य करून पाणीटंचाईसारखी भीषण समस्या सोडवू शकतो. त्यासाठी पर्याय म्हणून आपल्याकडे ‘जलवर्षोसंधारण’ (Rain-Water Harvesting) करून जमिनीची जलधारण क्षमता वाढविता येते व ‘पाणी जिरवा, पाणी मुरवा- पाणी उपसा’ या कार्यप्रणालीचा अवलंब करून आपले जीवन पाणीटंचाईमुक्त सहजरीत्या करणे शक्य झाले आहे.
इमारतीची गच्ची, कौलं, पत्रा यावरून पडणारे पावसाचे पाणी एकत्रित करून तेथील बोअरवेलजवळ नेऊन सोडणे व त्या जमिनीत ते मुरविणे या पद्धतीला ‘जलवर्षोसंधारण किंवा रेन वॉटर हारवेस्टिंग’ म्हणतात.
भविष्याची भावी गरज व काळाची निकड असल्याने या पाणी नियोजनातील क्षेत्रात आपण काम करून त्यातून पैसा व कामाचे खरे समाधान चांगल्या प्रकारे मिळविता येऊ शकते. या पाणीनियोजनाच्या क्षेत्रांत काम करायचे- असल्यास लागणाऱ्या आवश्यक बाबी पुढीलप्रमाणे-
१) सर्वात प्रथम म्हणजे या क्षेत्रात काम करणाऱ्या व्यक्तीला पाण्याबद्दल अतिशय प्रेम व उत्कंठा असणे खूपच गरजेचे आहे. पाण्याचा अपव्यय, अतिवापर होताना ते बघून ज्यांचा जीव तळमळतो, ज्यांच्या जीवाला लागते व हिंदीमध्ये सांगायचे तर ‘वो देख के जिसका दिल जलता है।’ अशा व्यक्तिमत्त्व असलेल्या व्यक्तीच या क्षेत्रात काम करू शकतात. कारण पाण्याचे महत्त्व त्यांनी सर्वात प्रथम जाणणे आवश्यक ठरते. २) पर्यावरणाची आवड व निसर्गाकडे मनाची ओढ असल्यास या रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रात जास्त चांगल्या प्रकारे काम करता येऊ शकते. ३) ज्यांना पाण्याचे महत्त्व नीट समजले, पटले त्याच व्यक्तींकडून खरी पाण्याची किंमत दुसऱ्यांना पटवून खरी बचत करून घेता येऊ शकते. ४) या क्षेत्रात काम करून पाण्याविषयक जनजागृती करण्यासाठी मोठय़ा प्रमाणावर सोशल वर्करची आज खरंच गरज आहे तरच पाणीटंचाई दूर करणे शक्य होऊ शकते. ५) पाण्याची बचत म्हणजेच पाण्याची निर्मिती असून, भावी गरज संपन्न होऊ शकते.
पात्रता : पाणी नियोजनाच्या या रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी कमीतकमी बारावीपर्यंत शिक्षण किंवा बांधकामाचा इतर कोणताही कोर्स, तसेच सिव्हिल डिप्लोमा व डिग्री केलेल्या व्यक्ती काम करू शकतात व त्याचबरोबर बांधकाम क्षेत्रात या रेनवॉटर हारवेस्टिंगचा समावेश होत असल्याने या क्षेत्रात अनुभव असणाऱ्या व्यक्तीसुद्धा आपले नशीब आजमवू शकतात. खास अनुभव व प्रशिक्षणाची गरज नसते.
सध्या भारतामध्ये ‘सेंटर फॉर एन्व्हारमेण्ट सायन्स’(Centre for Environmental Science) नवी दिल्ली येथे एक आठवडय़ाचा कोर्स आहे, तसेच महाराष्ट्रातील मुंबई, ठाणे, पुणे, नागपूर येथे रेनवॉटर हारवेस्टिंग क्षेत्रातील काम करणाऱ्या संस्था, तसेच इतर खासगी कंपन्यांकडून ‘वर्क-शॉप’ व सेमिनारचे- आयोजन केले जाते. त्याबद्दलची जाहिरात व माहिती दैनिंक वृत्तपत्रांतून प्रसिद्ध केली जाते. त्यासाठी आपल्या नियमित वाचनाच्या सवयीची आवश्यकता असेल तर त्याचा नक्कीच फायदा होईल.
आज पाणी नियोजनाच्या म्हणजेच ‘रेनवॉटर हारवेस्टिंग’ किंवा जलवर्षोसंधारणाच्या क्षेत्रात १०० पैकी १० टक्के लोक कार्यरत आहेत; पण या क्षेत्राला अधिक मानवी बळाची गरज आहे. जास्तीत जास्त तरुणवर्गानी या क्षेत्रात आपले करिअर करण्याची आवश्यकता आहे. मान्सूनची सततची हेलकावणी व मनमानी पाहता पुढील काळासाठी प्रत्येक घरासाठी प्रत्येक इमारतीसाठी पाण्याचे नियोजन करणे गरजेचे झाले आहे. आजही ९० टक्के लोकांची या क्षेत्राला गरज आहे कारण प्रत्येकासाठी पाण्याचे नियोजन झाल्याशिवाय पाण्याचा प्रश्न सुटणे कठीण आहे मग त्यासाठी प्रशासनाला मदत न करणाऱ्यांविरुद्ध दंड, सक्ती व कायदे केल्याशिवाय पर्यायच नाही. मग पुढे काहीही होवो; पण पाण्याचे नियोजन व्हायलाच हवे, प्रत्येकाने करायलाच पाहिजे तेव्हाच आपण खरा ‘भारत’ १०० टक्के पाणीटंचाई मुक्त करू शकू व दुसऱ्यांसाठी जगात एक आदर्श निर्माण करू शकू! तरच पाण्याबद्दलची आत्मीयता खऱ्या अर्थाने जपली जाऊ शकेल!
Wednesday, October 21, 2009
1984 - Carl Ferdinand Cori died.
Cori was an Austrian-American biochemist who shares half the 1947 Nobel Prize in Medicine with his wife, Gerty Theresa Cori, for discovering how the body metabolizes of glycogen. Glycogen is a molecule that is a starch derivative of glucose and an important part of the way the body stores food energy.
Cori was an Austrian-American biochemist who shares half the 1947 Nobel Prize in Medicine with his wife, Gerty Theresa Cori, for discovering how the body metabolizes of glycogen. Glycogen is a molecule that is a starch derivative of glucose and an important part of the way the body stores food energy.
1984 - Paul A.M. Dirac died.
Dirac was an English physicist who shares the 1933 Nobel Prize in Physics with Erwin Schrödinger for their advancement of atomic theories. Dirac advanced quantum mechanics by deriving a relativistic solution to the electron's wave function. This solution also predicted the existence of antiparticles which would be later detected in the form of positrons. His theories form the basis of quantum electrodynamics.
1972 - Harlow Shapley died.
Shapley was an American astronomer who discovered the Sun's location within the Milky Way galaxy. He placed the Sun near the central plane of the galaxy and 30,000 light years from the galactic center. He also showed Cepheid variables were not paired starts that eclipsed each other, but were pulsating starts.
1942 - Christiane Nüsslein-Volhard was born.
Wikimedia Commons
Nüsslein-Volhard is a German geneticist who shares the 1995 Nobel Prize in Medicine with Eric Wieschaus and Edward Lewis for their discoveries concerning the genetics of early embryonic development. Wieschaus and Nüsslein-Volhard investigated the development of Drosophila melanogaster or fruit fly embryos by causing mutations. They identified the mutations that made changes to embryonic development and identified its location in the fly's genetic structure.
1891 - James Chadwick was born.
Chadwick was an English physicist who was awarded the 1935 Nobel Prize in Physics for the discovery of the neutron. He tried to identify the extra mass of an atomic nucleus by firing alpha particles into a beryllium target and allowing the resulting radiation to interact with paraffin wax. The interactions between the radiation and the hydrogen in the wax led to the discovery of a particle with no charge with the mass nearly the same as hydrogen which he called neutron.
1616 - Thomas Bartholin was born.
Wikimedia Commons
Bartholin was a Danish anatomist and physician who was the first to describe the entire human lymphatic system. He identified the thoracic duct as the entry point for lymphatic fluids to enter the bloodstream. The lymphatic system is an important part of how the body constructs an immune response to infections.
Dirac was an English physicist who shares the 1933 Nobel Prize in Physics with Erwin Schrödinger for their advancement of atomic theories. Dirac advanced quantum mechanics by deriving a relativistic solution to the electron's wave function. This solution also predicted the existence of antiparticles which would be later detected in the form of positrons. His theories form the basis of quantum electrodynamics.
1972 - Harlow Shapley died.
Shapley was an American astronomer who discovered the Sun's location within the Milky Way galaxy. He placed the Sun near the central plane of the galaxy and 30,000 light years from the galactic center. He also showed Cepheid variables were not paired starts that eclipsed each other, but were pulsating starts.
1942 - Christiane Nüsslein-Volhard was born.
Wikimedia Commons
Nüsslein-Volhard is a German geneticist who shares the 1995 Nobel Prize in Medicine with Eric Wieschaus and Edward Lewis for their discoveries concerning the genetics of early embryonic development. Wieschaus and Nüsslein-Volhard investigated the development of Drosophila melanogaster or fruit fly embryos by causing mutations. They identified the mutations that made changes to embryonic development and identified its location in the fly's genetic structure.
1891 - James Chadwick was born.
Chadwick was an English physicist who was awarded the 1935 Nobel Prize in Physics for the discovery of the neutron. He tried to identify the extra mass of an atomic nucleus by firing alpha particles into a beryllium target and allowing the resulting radiation to interact with paraffin wax. The interactions between the radiation and the hydrogen in the wax led to the discovery of a particle with no charge with the mass nearly the same as hydrogen which he called neutron.
1616 - Thomas Bartholin was born.
Wikimedia Commons
Bartholin was a Danish anatomist and physician who was the first to describe the entire human lymphatic system. He identified the thoracic duct as the entry point for lymphatic fluids to enter the bloodstream. The lymphatic system is an important part of how the body constructs an immune response to infections.
Subscribe to:
Comments (Atom)